Zelf behoor ik tot de zevende generatie van de familie Engel sinds deze in Nederland aanwezig is. Generaties ’tellen’ gaat met Romeinse cijfers. Ieder lid van dezelfde generatie krijgt op leeftijd dan een letter van het alfabet. Zo werd ik VIIb. Er is óók een meer digitale telling. Wanneer je in de BOOM een individu hebt gekozen en met je muis ‘zweeft’ boven diens naam zie je een letter i, gevolgd door een cijfer. Dat is de indicatie die mijn software programma gebruikt voor de gegevens (records) van personen en aangezien dat eenduidig is kun je dus gemakkelijk per individu de stamboom (tree) bekijken. Ik startte ooit in 1992 met Oom Wim en de als gevolg daarvan heeft hij nog steeds het nummer i1.
Stamvader
De ‘stamvader’ van mijn familie komt uit Duitsland, waar hij in 1763 geboren werd. Van een echt Duits ‘land’ was destijds overigens nog geen sprake. Hij kwam uit Hessen-Kassel naar Amsterdam om daar als leerling kleermaker een nieuw bestaan te zoeken. Sterker nog, je mocht niet zomaar vertrekken, maar moest daarvoor officieel toestemming vragen. Een uitreisvisum, heel wat anders dan vandaag de dag.
De naam van deze stamvader was Diederich Fredrik Coenraad Engel. Ik ontving het officiële doopcertificaat van een archief in Duitsland dat ik had aangeschreven. Zie hieronder en voor de volledigheid zet ik de ’transcriptie’ van dit merkwaardige handschrift eronder.
“Anno 1763 – Pag 336 – Nr. 5: Joh. Diederich Friederich Conrad H(err) Joh. Henrich Engels des H(erren) Cammerherren von Boyneburg u. auch des H(erren) von Eschwege Gärtners Söhnl.(ein) d.(en) 18t Septr. Pate war H(err) Joh. Diederich Friederich Conrad Bahring, Hofgärtner zu Rotenburg, in deßen Abwesenheit hielt Joh. Reinhard Walter des H(erren) von Eschwege Jäger das Kind zur Taufe.“
Primaire bronnen
Een paar weken later ontving ik uit Duitsland bij zijn doopakte ook wat meer gegevens, en het werd me duidelijk dat hij op 18 september 1763 werd geboren én dat zijn vader Johann Hennrich heette. Mijn vader heette 150 jaar later Johan Henri, dus ook deze doopnamen hebben mijn belangstelling. Ook heb je hiermee een voorbeeld van hoe het aankomt op nauwkeurige feiten om je verhaal op te baseren. Er zijn namelijk websites met stambomen die hem in 1962 een geboorte gunnen. Het leert je om echt uit te (willen) gaan van primaire bronnen. Een door iemand gepubliceerde stamboom is geen primaire bron. De doopakte van stamvader Frederik is dat wél. Uit die doopakte bleek óók dat hij bij zijn doop zelfs 4 stuks aan voornamen te hebben gekregen: Johann Diederich Friedrich Conrad, en omdat zijn peetvader wordt genoemd weet ik meteen dat hij die doopnamen had vanwege deze heer Bahring, die 3 van deze namen had.
De eerste Frederik
Bij mijn onderzoek in het archief van Amsterdam – schitterend gebouw aan de Vijzelstraat – bleek, dat deze stamvader in Nederland blijkbaar zijn namen niet meer voluit gebruikte, maar vooral de tweede voornaam koos: Frederik (of Fredrik, afhankelijk van het document dat je vindt). Hij kreeg veel kinderen, wel 9. Eenmaal (als kleermaker of kleermakersgezel) gevestigd in Nederland trouwde hij (echt stamvader kan ik hem al niet meer noemen, want nu weet ik op zijn minst de naam van zijn vader en mogelijk zelfs die van zijn opa, maar goed… ‘stamvader in Nederland’).
Het Archief in de Vijzelstraat
Fredrik trouwde in Amsterdam met een ook uit het Duitse gebied afkomstige bruid: Petronella Frederika Eberhard en kreeg zoals gezegd maar liefst 9 kinderen.
Willem Frederik
Eén naam is erg lang blijven hangen in onze tak. Het zesde kind werd in 1796 geboren en hij noemde deze zoon Willem Frederik. Dit is ook een rechtstreekse voorvader van mij, dus hiermee begon in de familie Engel de gewoonte om minstens één zoon Willem Frederik te noemen. In de ‘stam’ van Diederich Fredrik Coenraad komen er minstens 8 voor. Mijn neef, die in Nieuw Zeeland woont, heeft als doopnamen Frederick William. Zijn vader heette Willem Frederik en diens vader óók. Dat is mijn opa.
Binnenkort
Over een paar dagen vertel ik hoe toeval geen toeval kan lijken, maar ‘alsof het zo heeft moeten zijn’. Enfin, een korte ontmoeting met enkele gevolgen….
