• Eindhoven

    Winter wonderland

    Vanochtend weer de dagelijks wandeling over Riel en de Gijzenrooise zegge gemaakt. Dit is trouwens een test. Ik probeer nu te bloggen vanaf mijn telefoon. Zou moeten lukken, bekijk de foto’s maar Inderdaad, gelukt!! Dat betekent, dat de relatie tussen mijn bezigheden en het WordPress blog veel directer kan worden.

  • Engelen

    Nieuw werk aan de stamboom

    Een kort bericht over de stamboom, waarop ik het meeste van mijn berichten baseer. Sinds enkele maanden ben ik nauwkeuriger bezig de echte bronnen voor veel van de blogs ook te plaatsen in de database van mijn programma, Family Historian. Het heeft me tijd gekost om daarover na te denken. Meestal komen namelijk in zo’n bestand de gegevens van DTB (=Dopen , Trouwen, Begraven) terecht en dat is vaak ook genoeg om een ’tree’ te ontwikkelen. In het geval van mijn opa’s gegevens was ik natuurlijk al heel blij te hebben gevonden waar en wanneer hij gestorven was. Trouwboekje etc had ik al in eigen archief en op sites als…

  • Amersfoort,  Engelen,  LBD

    Naar de OLV Toren

    Het is 1 september 1939. Iedereen in Europa beseft: het wordt oorlog. In Amersfoort komt een telegram binnen, weliswaar via de Commissaris van de Koningin (Bosch van Rosenthal) maar direct van de regering. Alle steden moesten direct en permanent alle luisterposten bezetten die er waren. Ineens was Hoofd zijn van de Luchtbeschermingsdienst een 24/7 baan geworden. En dat niet alleen, op eerder verzoek van Jacometti werd nu een eigen hoofdkwartier ingericht: De bekende Onze Lieve Vrouwe Toren in het oude centrum van de stad. Blijkbaar heeft Wim Engel op 31 augustus een brief geschreven. Dat document heb ik niet gevonden. Hoe dan ook, B&W hebben besloten dat hij moet verhuizen.…

  • Amersfoort,  Engelen,  LBD

    Stadhuis in gevaar

    De eerste activiteit van mijn opa als Hoofd van de LBD was weliswaar het op last van de burgemeester en van de Inspecteur samenstellen van lijstjes met telefoonnummers, maar het eerste ‘werk’ dat van hem zelf uitging was een waarschuwing aan de gemeente wat betreft het Stadhuis en de omliggende gebouwen. Die zouden onvoldoende beschermd zijn en gevaar lopen bij luchtaanvallen. Het zijn dus de eerste uitingen van Wim Engel, Hoofd LBD, die ik kon vinden in de dossiers. Ik parafraseer: “In tijden van oorlog zal zeer veel van het gemeente personeel moeten worden gevergd. In dat geval moet natuurlijk ook voor hun veiligheid gezorgd worden. Het personeel moet op…

  • Amersfoort,  Engelen,  LBD,  Transcripties

    Alarms en telefoons

    Een van de eerste documenten die ik bij onderzoek in het Archief Eemland onder ogen kreeg was een lijstje met telefoonnummers. Ongelooflijk, destijds hadden ze aan 4 cijfers genoeg. Het duurde even voor ik het überhaupt herkende als een lijstje telefoonnummers. Langzamerhand verschenen er meer documenten uit ongeveer diezelfde periode. Ook vanuit andere dossiers werd duidelijk dat het niet ging om dé lijst van Amersfoort, maar om een zeer specifieke lijst, bedoeld voor leden van de Luchtbeschermingsdienst. Op het voorbeeld komt óók mijn opa voor, dus bij deze weet je het huistelefoonnummer van de familie Engel, Van Hogendorplaan 7 te Amersfoort. Inmiddels weet ik, dat het alarmsysteem de allereerste klus…

  • Engelen,  Grotten,  Locaties

    Jubilado in een grot

    Dit verhaal schreef ik op verzoek, begin april 2025. Oud collega’s Joop en Walther kwamen op me af tijdens de nieuwjaarsborrel van het Eckartcollege, mijn laatste school. Of ik ook eens een stukje kon schrijven in de VOCE Nieuwsbrief. (Vereniging Oud Collega’s Eckart) In een vlaag van verstandsverbijstering heb ik daar geen ‘nee’ op gezegd en nu meen ik een verplichting te moeten nakomen …. In de paar nieuwsbrieven vóór deze vind ik een verrassende en interessante diversiteit. Dank daarvoor. Blijf a.u.b. schrijven. Ik hoop dat mijn verhaal bijdraagt aan die diversiteit. Ik hoop óók, dat ik je er niet mee verveel en als dat tóch zo is, dan sla…

  • Amersfoort,  LBD

    Het jaar van Jacometti

    Johan Henri Azon Jacometti was de directe voorganger van mijn opa als Hoofd van de LBD. Hij is op tragische wijze gesneuveld tijdens de invasie van de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. Hoofdzakelijk om die reden kreeg hij naar mijn indruk een eigen Wikipedia artikel, waarin ook zijn militaire carrière bij de infanterie in Indonesië wordt belicht. De eerste fase hiervan loopt vrijwel gelijk op met die van mijn opa, dat wil zeggen: hij begon in 1907 en werd ietsje eerder, in 1914 benoemd tot eerste luitenant. Na 1921 was mijn opa gestopt als militair, terwijl hij het bracht tot kapitein. Als majoor in 1935 beëindigde hij zijn militaire loopbaan…

  • Amersfoort,  Engelen,  LBD

    Organisatie van de LBD

    Een korte blik op de organisatie van de luchtbeschermingsdienst is nodig om te begrijpen met wie mijn opa te maken kreeg vanaf augustus 1939. Het schema dat je bij dit bericht zag staan geeft daar een redelijk goede indicatie van. Ik heb dit letterlijk overgenomen uit schema’s die ik vond in de documenten van JHA Jacometti, Hoofd nr 2 van de LBD. Jacometti zag de noodzaak in van een professioneel opgezette dienst om snel en effectief in te grijpen in geval van nood bij luchtaanvallen. Je begrijpt, waarom als hoofd van die dienst iemand met militaire achtergrond was gekozen. De kern van de LBD moest een overzichtelijk en klein ploegje…

  • Amersfoort,  Engelen,  LBD

    Plannen voor de LBD

    Veel werk van Fischer en anderen is nodig om in Amersfoort te komen tot een luchtbeschermingsdienst. Er bestond eerder niets in de trant van Luchtbescherming en in de eenentwintigste eeuw bestaat de opvolger ervan – de BB – óók niet meer, dus het lijkt mij goed om van het ontstaan ervan zo kort mogelijk een samenvatting te geven. Deze activiteit gaat vooraf aan de aanwezigheid van mijn opa in Amersfoort, maar dit kan ik gebruiken als verwijzing en zo herhalingen voorkomen. Acties voor de LBD In vredestijd kon je je al voorbereiden en zorgen dat er een of ander systeem van waarschuwing bestond, zoals een radio-ontvangtoestel of netwerk van speciale…

  • Amersfoort,  Engelen,  LBD

    De Luchtbescherming

    Vanaf het moment dat mensen met machines konden vliegen bedachten ze natuurlijk óók hoe je daar oorlog mee kon voeren. Voor het eerst werd dat duidelijk tijdens de Eerste Wereldoorlog, met figuren als de Rode Baron , een oorlog die Nederland ‘van de zijlijn’ kon volgen en net in de periode dat mijn opa deel uitmaakte van de Infanterie. Toen de Duitse Luftwaffe in april 1936 een vernietigend bombardement aanrichtte in het Spaanse Guernica was het onmogelijk te ontkennen, dat bescherming een must was. Deze schade vanuit de lucht was dermate verwoestend dat er in de snel groeiende steden van de wereld behoefte ontstond om zich er op zijn minst…

  • Amersfoort,  Engelen

    Rust in Soest

    Zonder een direct aanwijsbare reden vertrekt Wim Engel met zijn gezin vanuit Den Haag naar Soest, Tijd voor een pauze, zal hij gedacht hebben. Of is hij een van de vele uit de partij gezette leden geweest? Is hij er zelf uitgestapt? Spijtoptant?? Wie het weet mag het zeggen.. Behalve een zin uit een brief van oom Wim heb ik niets dat erop wijst: “Wij verhuizen naar Soest omdat mijn moeder (Oma Engel) veel last had van rheuma en het spit. Zandgrond zou goed zijn: inderdaad, want ze heeft het niet meer gehad toen we in de Duinen van Soest woonden. Letterlijk ‘in’ de duinen, ze waren overal om ons…